Κύστες Ωοθηκών

Κύστες Ωοθηκών

Τι είναι οι κύστεις ωοθηκών;

Οι ωοθηκικές κύστεις αποτελούν πολύ συχνό εύρημα στην γυναικολογική εξέταση. Η κύστη ωοθήκης είναι κάθε συλλογή υγρού που περιβάλλεται από λεπτό τοίχωμα μέσα στην ωοθήκη. Εμφανίζονται σε γυναίκες κάθε ηλικίας, αλλά είναι συχνότερες στα αναπαραγωγικά χρόνια. Αυτές οι κύστεις ποικίλουν σε μέγεθος από μέγεθος αρακά, ως μέγεθος πορτοκαλιού, και πολλές φορές, ακόμα μεγαλύτερες. Οι περισσότερες κύστεις είναι λειτουργικές και αθώες (καλοήθεις). Μερικές κύστεις μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα, όπως αιμορραγία ή πόνο ή να πρέπει να διερευνηθούν περισσότερο διότι μπορεί να υποκρύπτουν κακοήθεια.

Πώς δημιουργούνται οι κύστεις ωοθηκών;

Οι κύστεις των ωοθηκών μπορεί να είναι λειτουργικές ή μη λειτουργικές.

Οι λειτουργικές κύστεις μπορεί να είναι:

1. Κύστη ωοθυλακίου. Η πιο συχνή λειτουργική κύστη, δημιουργείται όταν δεν συμβεί ωοθυλακιορρηξία (δηλαδή δεν σπάσει ένα ωοθυλάκιο για την απελευθέρωση ωαρίου), κι έχει συνήθως διάμετρο πάνω από 2,5-3 εκατοστά.

2. Κύστη ωχρού σωματίου. Το ωχρό σωμάτιο είναι το υπόλειμμα ενός ωοθυλακίου μετά την ωοθυλακιορρηξία, που παράγει προγεστερόνη και συνήθως υποστρέφει εντός 1-2 εβδομάδων. Κάποιες φορές όμως το ωχρό παραμένει και έτσι δημιουργείται μία κύστη που συνήθως δεν έχει μέγεθος πάνω από 3-4 εκ.

Οι μη λειτουργικές κύστεις περιλαμβάνουν:

  • Κύστεις πολυκυστικών ωοθηκών
  • Κύστεις που οφείλονται σε ενδομητρίωση (ονομάζονται και σοκολατοειδείς λόγω του χαρακτηριστικού χρώματος που έχει το περιεχόμενό τους)
  • Αιμορραγικές κύστεις
  • Δερμοειδείς κύστεις
  • Ορώδη-βλεννώδη κυσταδενώματα
  • Παραωοθηκικές κύστεις
  • Κυστικά αδενοϊνώματα
  • Όγκοι οριακής κακοήθειας

Τι συμπτώματα έχουν οι ωοθηκικές κύστεις;

Οι κύστεις της ωοθήκης τις περισσότερες φορές συχνά δεν έχουν συμπτώματα και αποτελούν τυχαίο εύρημα στην γυναικολογική εξέταση και στο γυναικολογικό υπερηχογράφημα. Κάποια από τα συμπτώματα όμως που μπορούν να εμφανιστούν είναι:

  • Κοιλιακός πόνος. Ασαφής βύθιος πόνος στην κοιλιά ή στην λεκάνη ή έντονος διαξιφιστικός πόνος στη μια πλευρά χαμηλά στην κοιλιά σε περίπτωση που συμβεί ρήξη της κύστης (συχνά κατά την σεξουαλική επαφή)
  • Κολπική αιμόρροια υπό τη μορφή των ακανόνιστων περιόδων ή σταγόνων αίματος στη μέση του κύκλου
  • Αίσθημα πρηξίματος ή ξένου σώματος στην κοιλιά (σε περιπτώσεις μεγάλων κύστεων μπορεί να εμφανιστούν και φαινόμενα από την πίεση της κύστεως σε παρακείμενα όργανα όπως π.χ. συχνουρία)
  • Αίσθημα κόπωσης, κεφαλαλγία
  • Γαστρεντερικές διαταραχές
  • Μεταβολές στο σωματικό βάρος
  • Αυξημένη τριχοφυΐα

Πώς μπορώ να ξέρω αν έχω κύστη ωοθήκης;

Η διάγνωση των κύστεων από τον γυναικολόγο είναι σχετικά εύκολη. Προκύπτει από το ιστορικό της γυναίκας, την αμφίχειρη γυναικολογική εξέταση και το γυναικολογικό υπερηχογράφημα. Σε μερικές περιπτώσεις πολλές πληροφορίες θα μας δώσει και η αξονική τομογραφία.

Έχει βρεθεί πως έχω μία κύστη. Πρέπει να χειρουργηθώ;

Εξαρτάται. Το μέγεθος της κύστης και τα συμπτώματα που προκαλεί (αν προκαλεί), ποικίλλουν. Ο ιατρός σας θα πρέπει να εκτιμήσει την φύση της κύστης (πολλές από αυτές μπορεί να έχουν μειωθεί αισθητά ή και εξαφανιστεί εντελώς σε επανεξέταση μετά από 1-2 κύκλους) καθώς και τους κινδύνους από την ύπαρξή της. Η χορήγηση αντισυλληπτικών μπορεί να ρυθμίσει τον κύκλο και να εμποδίσει τον σχηματισμό λειτουργικών κύστεων και πιθανώς να βοηθήσει στην συρρίκνωση μιας υπάρχουσας κύστης. Κύστεις που επιμένουν για περισσότερους από 2 με 3 κύκλους, ή εμφανίζονται μετά την εμμηνόπαυση, ενδέχεται να υποκρύπτουν κάποια σοβαρότερη κατάσταση και θα πρέπει να διερευνηθούν περισσότερο. Η διερεύνηση περιλαμβάνει γυναικολογικό υπερηχογράφημα και λαπαροσκόπηση, ειδικά σε γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου των ωοθηκών. Τέτοιες κύστεις θα πρέπει να αφαιρούνται και να εξετάζονται παθολογοανατομικά στο εργαστήριο. Πριν την επέμβαση, γίνεται μέτρηση στο αίμα των ασθενών των καρκινικών δεικτών όπως το Ca-125. Ένδειξη χειρουργικής επέμβασης έχουν (μεταξύ άλλων):

  • Οι επίμονες, πολύπλοκες κύστεις
  • Οι επίμονες κύστεις που προκαλούν συμπτώματα ή κύστεις που έχουν προκαλέσει συστροφή της ωοθήκης.
  • Οι απλές κύστεις πάνω από 5 εκατοστά
  • Οι κύστεις σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση
  • Οι κύστεις που είναι ύποπτες για κακοήθεια